Efekt pierwszeństwa, a efekt świeżości

Jaki wpływ ma podejmowanie decyzji ma czas i kolejność prezentowania informacji / poglądów? Okazuje się że całkiem spory.

Możemy odróżnić dwa przeciwstawne efekty:

  • efekt pierwszeństwa – zapamiętujemy pierwszą otrzymana informację
  • efekt świeżości – zapamiętujemy ostatnią informację

Istotnym czynnikiem w momencie podejmowania przez nas decyzji okazuje się odstęp czasu pomiędzy pierwszą a ostatnią informacją oraz odstęp czasu jaki mija od podania ostatniej informacji do podjęcia decyzji.

Rozpatrujemy na początek dwie sytuacje:

  • między pierwszą a ostatnią informacją upłynęło mało czasu decyzję podejmujemy później – występuje efekt pierwszeństwa
  • między pierwszą a ostatnią informacją upłynęło dużo czasu, decyzję podejmujemy natychmiast – występuje efekt świeżości
Zapytacie pewnie o pozostałe dwa przypadki. W obydwu przytoczonych wyżej przypadkach najistotniejszym czynnikiem jest czas między podaniem pierwszej i ostatniej informacji, jeżeli:
  • jest mały – najczęściej wystąpi efekt pierwszeństwa
  • jest duży – najczęściej wystąpi efekt świeżości
Tak więc dla dwóch kolejnych przypadków sytuacja wyglądał by następująco:
  • miedzy pierwszą a ostatnią informacją upłynęło mało czasu, decyzję podejmujemy natychmiast – efekt pierwszeństwa
  • miedzy pierwszą a ostatnią informacją upłynęło dużo czasu, decyzję podejmujemy później – efekt świeżości
hmm… mam nadzieję że udało mi się przekazać informację krótko i na temat.